در هواي سرد توصيه هاي زير قبل و بعد از بتن ريزي قابل ذكر است :

در هواي سرد و يخبندان آب موجود در بتن يخ مي زند و مي دانيم آب در اثر يخبندان ازدياد حجم پيدا مي كند و هم زمان در بتني كه در اثر سرما مايل به جمع شدن است انبساط ايجاد مي نمايد كه خود موجب بوجود آمدن تركهاي سطحي و عمقي در بتن مي گردد ، پس از ذوب شدن يخ ، بتن از لحاظ حجم به حالت اوليه برنمي گردد و در همان حالت انبساطي كه در اثر انجماد آب در آن بوجود آمده است شروع به سخت شدن مي نمايد و با توجه به اينكه در حرارتها ي پائين روند سخت شدن بتن بسيار كند است و از طرفي ممكن است در روزهاي زمستان حرارت محيط در شب به زير صفر برود و در روز چند درجه سانتيگراد بالاي صفر باشد لذا قطعه بتني ريخته شده تا سخت شدن كامل ممكن است چندين بار در مقابل هجوم يخبندان و ذوب قرار بگيرد . 

از طرفي در طول مدت يخبندان فعل و انفعالات شيميايي سيمان براي سخت شدن متوقف مي شود و پس از ذوب شدن يخ چنانچه سيمان فاسد نشده باشد با قدرت كمتری شروع به سخت شدن مي نمايد و اگر اين سيكل تكرار شود چنين قطعه اي در مقابل بارهاي وارده بسيار ضعيف مي باشد . ولي اگر يخبندان هنگامي آغاز شود كه بتن سخت شده باشد لذا آب موجود در آن به مصرف هيدراسيون سيمان رسيده و يخبندان اثرات مخرب كمتري در آن دارد . 

اثرات تخريبي يخبندان روي قطعات كم ضخامت بمراتب بيشتر از قطعات ضخيم است زيرا قطعات حجيم تر مي تواند گرماي هيدراسيون سيمان را بمدت بيشتري در خود نگاه دارند در نتيجه سرماي بيرون آسيب كمتري به آن وارد مي نمايد . 
اگر مقاومت فشاري بتن به حدود 50 تا 60 كيلوگرم بر سانتيمتر مربع برسد ( 5 تا 6 نيوتن برميليمتر مربع ) مي توانيم مطمئن باشيم كه ديگر يخبندان اثرات تخريبي چنداني روي بتن ندارد . 
براي آنكه در صبح روز بعد از بتن ريزي تفاوت ميان بتن يخ زده و بتن سخت شده را تشخيص دهيم كافي است كه شعله كوچكي را به سطح بتن نزديك كنيم اگر روي بتن درخشندگي حاصل از ذوب يخ و وجود آب نمايان نشد معلوم مي شود كه بتن يخ نزده است . 

با توجه به توضيحات فوق بهتر است در ايام يخبندان اقدام به بتن ريزي ننمائيم مخصوصاً اگر بتن ريزي در ضخامت كم و سطوح زياد انجام مي شود ولي اگر ناگزير به بتن ريزي باشيم بايد حتماً مطالب زير را رعايت نمائيم . 

1 – از بتنهاي پرسيمان استفاده شود.

2 – از روان كننده وزودگيراستفاده گرددزيرا اين هردو افزودني ميزان مصرف آب رادر بتن كاهش ميدهد . 

3 – حتي المقدور از بتن خشك تر استفاده شود ( نسبت آب به سيمان هرقدر ممكن است كمتر باشد ) . 

4– از مواد افزودني حباب زا استفاده گردد . 

5 – ساعات بتن ريزي با توجه به آب و هواي منطقه تعيين شوداين زمان به قدري باشد كه بتن تا شروع سرما قدري سخت شده و مشغول آزاد كردن گرماي هيدراسيون شود . 

6 – يخ و برف موجوداز روي مصالح وابزار بتن ريزي زدوده شود. اگر امكان زدودن برف و يخ از روي مصالح وجود ندارد بايد رويه شن و ماسه را پس زده و براي بتن سازي از شن و ماسه مركز توده كه احتمالاً فاقد يخ و برف مي باشد استفاده گردد . 

7 – در صورتيكه دماي هوا در حدود صفر درجه باشد بعد از بتن ريزي بايد روي آن پوشانيده شود به اين پوشش اصطلاحاً لحاف مي گويند اگر از لحاف پشم شيشه دار استفاده گردد تبادل حرارت بين خارج و داخل بتن تقريباً قطع مي شود و با توجه به اينكه اصولاً سيمان در روند سخت شدن گرمازا مي باشد لذا سرماي خارج لحاف هيچگونه آسيبي به بتن نميتواند برساند.حتي المقدر نبايد بتن در سرماي زير 5- درجه قرار بگيرد زيرا در اين حرارتها روند سخت شدن بتن بسيار كند مي شود و در حرارتهاي حدود 10- درجه بكلي روند سخت شدن بتن متوقف مي گردد . براي اين مرحله بهتر است بگوئيم حيات بتن پايان مي پذيرد و اگر دوباره هوا گرم شود ممكن است سخت شدن بتن دوباره از سرگرفته شود ولي هيچ وقت به مقاومت قبل از يخبندان نخواهد رسيد.

8 – درحين بتن ريزي اگر حرارت هوا يكباره سرد شد و خطر يخ زدن بتن مشاهده گرديد مي توان با روشن نمودن بخاريهاي باغي محيط را گرم نمود اين بخاريها احتياج به دودكش نداشته و با هرنوع سوختي از قبيل نفت – گازوئيل – مازوت و حتي روغن سوخته كار مي كند براي هر 20 تا 30 متر مربع يك عدد از اين بخاريها كافي است . استفاده از اين بخاري در محيط هاي سربسته مجاز نيست زيرا سوخت اين بخاريها گاز co2 توليد مي كندكه اين گاز علاوه بر آنكه محيط عبور و مرور كارگران را مسموم مي نمايد در فعل و انفعالات سخت شدن سيمان اثر منفي مي گذارد و ممكن است بتن را كربناته نمايد . 

9–حداقل وحداكثردماي روزانه محيط بايددرهفته اول بتن ريزي ثبت شده و به مهندس كارگاه و مخصوصاً مهندس محاسب گزارش شود دماسنج ها بايد درمكانهايي گذاشته شوندكه داراي كمترين حرارت هستند. 

10 – بتن ساخته شده به مسافت هاي طولاني حمل نشود و به فوريت در محل نهايي جا داده شود زيرا خطر از دست دادن حرارت هيدراسيون در ساعات اوليه گيرش بوجود مي آيد . 

11 – استفاده از كاه حداقل به ضخامت 25 سانتيمتر بتن را در حرارتهاي نه چندان پايين از خطر يخبندان حفظ مي كند . 

12– بتن ريزي فونداسيون روي زمين يخ زده انجام نشود و همچنين از قالبهاي آجري يخ زده استفاده نگردد.


بسياري از آيين نامه ها به مطلب نگهداري از بتن توجه مخصوص نموده و به آن فوق العاده اهميت مي دهند و حتي نگارنده معتقد است كه تمام دقت هاي لازم در تهيه مصالح خوب ، دانه بندي خوب و بالاخره مصرف سيمان خوب و به اندازه در حدود 60 تا 70 درصد مقاومت هاي بتن را تامين مي نمايد و 30 تا 40 درصد بقيه مربوط به نگهداري از آن پس از بتن ريزي و مراقبت از آن در سنين مختلف مي باشد . اين مراقبتها بلافاصله بعد از بتن ريزي شروع شده و تا پايان عمر قطعه ادامه دارد . 

مراقبت از بتن تازه مخصوصاً در ساعات اوليه بايد با دقت بيشتر انجام شود و تا 4 هفته اول بتن ريخته شده بايد هميشه تحت مراقبت قرار گيرد .